Μαριάννα Οικονόμου: «Είναι ντροπή τα όνειρα να στηρίζονται στην οικονομία»

Συνέντευξη στο Μάριο Ζέτκι, πρωτοετή φοιτητή στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Διαχείρισης Πολιτισμικών Αγαθών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, στο πλαίσιο συνεργασίας του Ιδρύματος με το 6ο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Πελοποννήσου

Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

Ποιο το κίνητρο να δώσετε τον συγκεκριμένο τίτλο στην ταινία σας και με ποιον τρόπο οι τομάτες συνάντησαν τον Βάγκνερ, ένα ιθαγενές φυτό της Κεντρικής και Ανατολικής Αμερικής με τον Γερμανό συνθέτη;

Θα έλεγα ότι καθοριστικό ρόλο στην εμπλοκή μου με αυτή την ιστορία και με αυτούς τους ανθρώπους έπαιξε η ύπαρξη μιας παραδοξότητας, μιας απρόσμενης συνθήκης. Είναι αξιοσημείωτο ότι σε ένα μικρό χωριό του Θεσσαλικού κάμπου που χαρακτηρίζεται από εσωστρέφεια και απειλείται με αφανισμό λόγω της κρίσης, δύο άνδρες και πέντε γυναίκες, με πρωτοτυπία, χιούμορ, και σκληρή δουλειά τολμούν να αντιμετωπίσουν τις παγκόσμιες αγορές τροφίμων και καταφέρνουν απροσδόκητα αποτελέσματα. Ο τίτλος της
ταινίας αντικατοπτρίζει την ιδιαιτερότητα αυτών των ανθρώπων και της ιστορίας τους. Προέκυψε μια μέρα όταν οι δύο πρωταγωνιστές περπατώντας μέσα στα χωράφια και σχεδιάζοντας την κατανομή των καλλιεργειών, άρχισαν να συζητάνε για την επιρροή της μουσικής στα φυτά τους. Ο Βάγκνερ ήταν μια αυθόρμητη έμπνευση του Χρήστου, παραδοσιακού γεωργού του Θεσσαλικού
κάμπου. Μέχρι σήμερα δεν ξέρουμε πως του προέκυψε η ιδέα του Βάγκνερ, και αν όντως ο Γερμανός αυτός συνθέτης μίλησε στην ψυχή των ντοματών. Σημασία πάντως έχει ότι από τότε ο κάμπος γέμισε από μελωδίες και ο ορίζοντάς του σαν να μεγάλωσε για τους κατοίκους.

Δεδομένου ότι η ταινία είναι κοινωνικού περιεχομένου, ποιο είναι το μήνυμα που επιθυμείτε να μεταδώσετε στον δέκτη και κυρίως στην νέα γενιά;

Αυτό συνήθως το αφήνω στην ίδια την ταινία να το μεταδώσει καθότι ο καθένας συνδέεται και ταυτίζεται με την ιστορία και τους ‘χαρακτήρες’ με διαφορετικό τρόπο. Αυτό που εμένα με κινητοποίησε σε αυτή την μικρή τοπική ιστορία είναι η οικουμενική της διάσταση που αφορά στο κρίσιμο θέμα της γεωργίας και της βιωσιμότητας των μικρών αγροτικών κοινοτήτων παγκοσμίως, αλλά και σε ένα πιο ανθρώπινο επίπεδο, στην δύναμη των ανθρωπίνων σχέσεων, στο ρόλο της ποίησης και του χιούμορ στην ζωή μας και στην ανάγκη να επαναπροσδιορίζεται κανείς σε δύσκολους καιρούς. Προσπάθησα να κάνω μια ταινία που να είναι μια ωδή στον άνθρωπο που επιτρέπει στο μυαλό του να ξεφεύγει από τα τετριμμένα και τα γνώριμα, να ξεπερνάει τους φόβους του, να ονειρεύεται, να βουτάει στα απρόβλεπτα της ζωής και να μπλέκει την ζωή του με διαφορετικούς ανθρώπους.

«Είναι ντροπή τα όνειρα να στηρίζονται στην οικονομία». Μπορείτε να στηρίξετε αυτήν την άποψη που ειπώθηκε στα πλαίσια της ταινίας;

Όλο αυτό το εγχείρημα που παρουσιάζεται στην ταινία βασίζεται σε μια φιλοσοφία ζωής που δεν στηρίζεται αποκλειστικά στην οικονομία. Χρειάζεται μια συνολική άποψη για τη ζωή για να μπορέσει κανείς να επιχειρήσει πράγματα που υπερβαίνουν τα δεδομένα της οικονομίας στις καπιταλιστικές κοινωνίες. Για τον Αλέξανδρο, τον πρωταγωνιστή, η ζωή είναι ολόκληρη, εμπεριέχει σκληρή δουλειά αλλά και ποίηση, χιούμορ, χαρά, ανθρώπινες σχέσεις, προκλήσεις. Δεν είναι μόνο το κέρδος που μετράει, είναι σημαντικό να μείνει ζωντανό το χωριό, να έχουν εργασία οι λιγοστοί κάτοικοι, να μπορούν να συναντιούνται, να ανταλλάσσουν ιδέες και όνειρα και να έχει νόημα η ζωή τους. Για τον Αλέξανδρο και τις γυναίκες, ο Κολόμβος, ο Βάγκνερ, η λουλουδένια και οι τοπικές νύμφες είναι μέρος
της καθημερινότητάς τους, προσδίδουν νόημα στην ζωή τους και ώθηση να επιχειρήσουν καινούρια πράγματα. Έχει πολύ ενδιαφέρον το γεγονός ότι στην προώθηση των προϊόντων τους στο εξωτερικό, η ‘ιστορία’ γύρω από τα προϊόντα τους αποδείχτηκε καθοριστικής σημασίας. Στην πορεία συνειδητοποίησαν ότι οι Παγκόσμιες Αγορές Τροφίμων πέρα από την ποιότητα, αναζητούν και ‘καλές ιστορίες’ που να πλαισιώνουν τα προϊόντα. Και κατ’ αυτό τον τρόπο η ιστορία γύρω από τις ντομάτες τους λειτούργησε σαν γέφυρα ανάμεσα στα δύο άκρα της παραγωγικής αλυσίδας.

Είναι εφικτό με τα σημερινά δεδομένα, η γεωργία να αποδειχθεί καταλυτικός παράγοντας για την οικονομία της χώρας;

Θα πρέπει να γίνουν μεγάλες τομές όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στην Ευρωπαϊκή γεωργική πολιτική, για να μπορέσει η Ελλάδα να στηριχθεί και πάλι σε αυτόν τον πρωτογενή τομέα και να τον αναπτύξει. Οι φυσικές προϋποθέσεις υπάρχουν και είναι μοναδικές στην Ελλάδα. Το κλίμα και το χώμα παρέχουν ιδανικές συνθήκες για την ανάπτυξη μιας μεγάλης βιοποικιλότητας και η Ελλάδα με σωστό σχεδιασμό, επιτήρηση και εκπαίδευση των αγροτών θα μπορούσε να αποτελέσει το γεωργικό μποστάνι της Ευρώπης.

Μπορείτε να μας περιγράψετε τα συναισθήματά σας, ως σκηνοθέτης, που απορρέουν από την υπόθεση του έργου;

Στεναχώρια με τα κατάντια των χωριών μας, μεγάλη ανησυχία για το μέλλον της γεωργίας και των ποιοτικών γεωργικών προϊόντων, μεγάλη χαρά με το θάρρος και την πρωτοτυπία κάποιων ανθρώπων.

Το σενάριο της ταινίας προέκυψε από προσωπική σας εμπειρία ή από εμπειρίες άλλων ανθρώπων;

Προέκυψε παρακολουθώντας αυτούς τους ανθρώπους του χωριού για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα.

elΕλληνικά
en_GBEnglish (UK) elΕλληνικά