Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Πελοποννήσου

Peloponnisos International Documentary Film Festival
Tamara Dawit

Tamara Dawit

Όταν ήμουν παιδί άκουγα περίτεχνες ιστορίες από τις γεμάτες ζωή Αιθιοπίνες θείες μου σχετικά με τα παιδικά τους χρόνια - ιστορίες για τις γιαγιές τους που βοήθησαν στον πόλεμο εναντίον των Ιταλών, συναντήσεις με μάντεις, ωτοστόπ για την Ευρώπη, πολυτελή κοκτέιλ πάρτι, ή να πηγαίνουν στα κρυφά στην παραλία.

Οι ιστορίες αυτές ήταν ευχάριστες και συναρπαστικές και το παρελθόν που ζωγράφιζαν φαινόταν θαυμάσιο. Ωστόσο, ποτέ δεν μπόρεσα να ξεχωρίσω ποιες ιστορίες ήταν αληθινές και ποιες είχαν πασπαλιστεί με το συνήθη αιθιοπικό ρομαντισμό. Σε καμία ιστορία δεν υπήρχε η Σάλι, ένα μέλος της οικογένειας που κανείς δεν ποτέ δεν ανέφερε σε εμένα. Δεν ήταν παρά στην ηλικία των τριάντα και κάτι όταν έπεσα πάνω σε μια φωτογραφία της Σάλι, αλλά η οικογένεια μου ήταν δίσταζε να μιλήσει για αυτήν. Σιγά σιγά, κατάφερα να πείσω την γιαγιά μου και ύστερα τις θείες μου να μοιραστούν μαζί μου την ιστορία της Σάλι.

Κάθε μία από τις θείες μου είχε την δική της εκδοχή για τα γεγονότα και την δική της οπτική γωνία όσον αφορά την Σάλι. Ωστόσο, παρά τις διαφορετικές γνώμες που είχαν, όλες μου οι θείες ένιωθαν μια αίσθηση απώλειας. Η ταινία θέτει το ερώτημα που ανακύπτει όταν κάποιος που αγαπάς εξαφανίζεται χωρίς να αφήσει ίχνη: πώς το αντέχεις; Η ταινία εξερευνά όχι μόνο πώς η οικογένειά μου διαχειρίζεται αυτήν την απώλεια, αλλά επίσης πώς ολόκληρη η χώρα διαχειρίζεται την απώλεια, τον πόνο και το τραύμα της Κόκκινης Τρομοκρατίας (μια περίοδο παρατεταμένης κρατικής βίας). Η οικογένειά μου είναι απλώς ένα μικρό παράδειγμα που δείχνει ότι η σκέψη πολλών Αιθιόπων έρχεται αντιμέτωπη με τους θανάτους εκείνου του παρελθόντος και πώς ο φόβος του δημόσιου πένθους υπό το στρατιωτικό καθεστώς ανάγκασε τόσους πολλούς ανθρώπους να υποφέρουν μέσα στην σιωπή.

Η θεία μου η Σάλι και πολλές όμοιές της έχασαν την ζωή τους μαχόμενες για εκείνο που αυτές θεωρούσαν ως καλύτερη Αιθιοπία. Οραματίστηκαν μια ενωμένη και δημοκρατική Αιθιοπία που θα φρόντιζε τον καθένα με τον ίδιο τρόπο - κάτι που θεωρώ ότι είναι ακόμα δυνατόν παρά τις επικίνδυνους εθνικούς διαχωρισμούς που μαστίζουν την Αιθιοπία σήμερα.

Ελπίζω ότι η ταινία «Βρίσκοντας την Σάλι» μπορεί να γίνει μια έκκληση για ελευθερία λόγου και αφορμή για κριτική σκέψη και επίσης να γίνει ένα κατηγορώ εναντίον της σιωπής γενικότερα στην Αιθιοπία.  Μέχρι και σήμερα, ενώ οι νέοι άνθρωποι συχνά διαμαρτύρονται εναντίον της κυβέρνησης, οι παλαιότεροι τους είναι ακόμα διστακτικοί να μιλήσουν για τον δικό τους ακτιβισμό και τις απώλειες του παρελθόντος, πράγματα δηλαδή που σε μεγάλο βαθμό καθρεφτίζουν πολλές πλευρές της σημερινής κατάστασης. Ελπίζω ότι αυτή η ταινία θα γίνει ένας καταλύτης ώστε να ανοίξει μια συζήτηση για το παρελθόν της χώρας και να ξεκινήσει ένας διάλογος κρίσιμης σημασίας σχετικά με τον δρόμο που θα ακολουθήσουμε.